Jak oświetlić plan filmowy – podstawowe informacje.

Witam wszystkich, którzy pasjonują się sztuką filmową, nakręcają własne filmy na YouTube lub po prostu chcą nauczyć się czegoś nowego.

A więc zaczynamy…

Kilka podstawowych informacji o świetle oraz o tym, jak oświetlić plan:

Przykłady bezpośrednich źródeł światła:

  • Nieosłonięte żarówki: żarówka wkręcona w oprawę, najczęściej świeci w wielu kierunkach
jak oświetlić
blur
  • reflektory typu Fresnel (z soczewką ogniskującą, która daje wiązkę światła o zmiennym kącie płynnie regulowanym)

    jak oświetlić
    arri
  • elipsoidalne (ze złożonymi soczewkami)
  • reflektory z odblaskiem oraz szybą ochronną (najczęściej spotykane i najtańsze)
  • światło naturalne – słoneczne
jak oświetlić
downloadkobieta
Kilka ważnych informacji o świetle…

Natężenie światła jest określane w luksach (lx).

1 lx = 1 cd·sr / m2

Jednostką miary strumienia świetlnego są lumeny (lm).

1 lm = 1 cd·sr

Wydajność świetlna –  określa stosunek  emitowanego przez określone źródło światła strumienia świetlnego wyrażonego w lm (lumenach) do pobieranej w tym czasie energii. Skuteczność świetlna może być podawana w postaci zapisu: 1000lm/W lub procentowo.

żarówka: 8-10 lm/W

świetlówka: 45-104 lm/W

Jakość światła (potocznie określana ciepłem) mierzymy w stopniach Kelvina (K) i jest ona określana na podstawie jego barwy (czy jest ciepła, zimna a może neutralna) – to ten parametr decyduje, jak wygląda skóra na materiale filmowym – czy jest bardziej czerwona czy blada.
Poniżej prezentuję skalę Kelwina:

jak oświetlić

1600K – zachód i wschód słońca

1800K  – światło świeczki, lampa sodowa niskoprężna LPS

2000K -2700K – światło żarówki

2200K – sodowa wysokoprężna HPS

3200K  – światło żarówki halogenowej

4000K – światło żarówki neutralne białe, led

5000K – metal-halogen

5500K – światło neutralne zbliżone do światła dziennego – najczęściej używane w fotografii i filmowaniu

6000K – świetlówka. led

8000K – świtało dzienne w południe

12000K – światło dzienne w cieniu

20000K – światło bezchmurnego nieba

Ciekawostki:

Obecnie w sprzedaży oferuje się lampy LED, które posiadają możliwość płynnej regulacji kilku parametrów światła – czego nie umożliwiały wcześniejsze konstrukcje lamp… W tradycyjnych lampach studyjnych aby zmienić barwę, jakość światła stosuje się tzw. filtry Color temperature – które powodują zmianę jego koloru. Takie filtry mocuje się na lampach studyjnych z tzw. wrotami lub za pomocą innych uchwytów.

Filtr Color temperature Orange (CTO) lub  Filtr Color temperature Blue (CTB)

 jak oświetlić

 

Elektryczne źródła światła, czym i jak oświetlić plan:

  • Żarówki; światło  uzyskiwane z żarówek jest światłem bardzo zbliżonym do słonecznego, dlatego dobrze oddaje naturalne barwy oświetlanych przedmiotów i nie ma tzw.  efektu stroboskopowego – nie miga! Żarówki mają stosunkowo małą sprawność świetlną, bo zaledwie 5% wykorzystywanej energii staje się światłem, a reszta energii zamieniana jest na ciepło!
  1. próżniowe – 2600K; żarówka o mocy 150W emituje 2160 lm
  2. gazowe – bielsze światło i większa sprawność niż w przypadku tradycyjnej żarówki
  3. halogenowe – 3200K mają największą skuteczność świetlną : żarówka o mocy 150W emituje 2500 lm
  4. Na planie filmowym często stosuje się żarówki pracujące z wyższą temperaturą żarnika tzw. żarówki przewoltowane, trwałość tych lamp jest znacznie niższa niż żarówek tradycyjnych. Ich żywotność można zwiększyć częściowo obniżając moc w czasie, kiedy nie wykonuje się zdjęć na planie …

Lampa ksenonowa nie jest zbudowana jak klasyczna żarówka, bo nie ma gorącego żarnika.  Jest wyładowczym źródłem światła, które powstaje w łuku elektrycznym. Łuk ten zapalony jest pomiędzy elektrodami w atmosferze gazu szlachetnego (ksenonu) i dodatki soli z grupy halogenów. Światło widzialne emitowane jest w takiej lampie przez stożki plazmy przylegające do obu elektrod. Lampy ksenonowe mają temperaturę barwową od 4500 do 6500 st. K.

Ksenonowe dzielą się na:

  • rtęciowe liminoforu
  • rtęciowe z luminoforem
  • rtęciowe z halogenkami
  • rtęciowo – żarowe

Wysoko – napięciowe dzielą się na rury jarzeniowe:

  • neonowe
  • rtęciowe
  • halonowe

Z luminatorami i bez luminatorów

Nisko – napięciowe dzielą się na:

  • rtęciowe z luminatorem (świetlówki)

  • rtęciowe bez luminatoru (bakteriobójcze)

  • sodowe

  • indukcyjne

  • diody LED obecnie stosuje się diody SMD. Jest to nic innego jak czip, bądź kilka czipów osadzonych w małej obudowie wykonanej z tworzywa sztucznego, zalanych żywicą epoksydową. Numery stosowane przy nazewnictwie diod SMD, czyli w tym przypadku 3528 oraz 5050, są po prostu wymiarami zewnętrznymi wspomnianej obudowy. Tak więc dioda SMD 3528 powinna mieć wymiar 3,5×2,8mm, a dioda 5050 analogicznie 5x5mm. Oczywiście na jednej matrycy LED może znajdować się od kilku do kilkuset. Diody SMD 3528 stosowane do produkcji żarówek generują średnio 5,5 lumena, natomiast SMD 5050 16,5 lumena, co wynika z prostego równania matematycznego. Pobór energii można wyliczyć z tej samej zależności: jeżeli jeden czip pobiera 0,08W (SMD 3528), to trzy czipy będą pobierały 0,24W (SMD 5050).

    PRZYKŁADOWE RODZAJE JEDNOSTEK ŚWIATŁA

  • jak oświietlić
    spotlight

    Lampa led – tańsze lampy mogą falować – migać. Jest to powodowane stosowaniem prądu zmiennego. Dużo lepsze są lampy led zasilane prądem stałym z zasilacza lub baterii.

 

jak oświetlić
lampa-led
  • jak oświetlić
    kino_flo_div_fluorescent_fixture

      Lampa typu KINO FLO – w tym wypadku źródłem światła są jarzeniówki.

    jak oświetlić
    arri
  • ARRI Lighting Film – lampa studyjna dużej mocy z wrotami oraz możliwością stosowania filtra Color temperature.

     

    jak oświetlić

  • Oświetlenie typu butterflay – skutecznie rozprasza i zmiękcza intensywne światło słoneczne nawet podczas bardzo trudnych sesji.

jak oświetlić
alexander-dummer

Przykład lamp studyjnych światła stałego z tzw. softboxami czyli dyfuzorami zmiękczającymi światło.

,,Wirtualne Studio Oświetleniowe uczy jak oświetlić plan i pozwala na interaktywne oświetlenie modela za pomocą wielu wybranych przez użytkownika źródeł światła i obserwowanie na bieżąco otrzymywanych efektów. Może być ono wykorzystywane jako narzędzie pomocnicze do nauki oświetlenia w fotografii, malarstwie, filmie, grafice 3D, czy też po prostu do zabawy”. Jest to darmowa aplikacja, którą gorąco polecam! Oto adres strony:www.zvork.fr/vls/

Warto z niej skorzystać, bo bez żadnych nakładów finansowych na lampy i akcesoria można samodzielnie poćwiczyć oświetlanie planu zdjęciowego – to bardzo pomaga w doborze odpowiedniego sprzętu do zadań, jakie ma się realizować na planie filmowym.

Jak oświetlić plan filmowy – podstawowe informacje. Julia

fot: www.tanka.pl, Fachowy Elektryk Megascena.pl, Sklep fotograficzny Fripers.pl, Greenkit Archiwum – Allegro, B&H, CyberFoto.pl, Technika Estradowa Andrzej Oczkowski, AMA RENTAL; www.filmandvideolighting.com; aliexpress.com; flipers.pl

Filmowanie lustrzanką cyfrową

1 KOMENTARZ