Czas naświetlania . Panning. O co w tym wszystkim chodzi?

Podczas robienia zdjęcia np. jadącego samochodu, biegnącego mężczyzny czy lecącego orła, pierwszym dylematem, z jakim trzeba się zmierzyć jest to czy oddać na zdjęciu akcje jako poruszenie czy zamrozić ruch, tak jakby czas nagle się zatrzymał. Wszystko to zależy od naszej koncepcji twórczej. Wtedy ze wszystkich parametrów ekspozycji należy poświęcić szczególną uwagę czasowi naświetlania.

czas naświetlania

Czym jest czas naświetlania?

Kręcąc pokrętłem zmieniamy czas naświetlania, co za tym idzie długość czasu, przez jaki czas migawka jest otwarta i przepuszcza światło na światłoczułą matrycę. Najczęściej używane czasy naświetlania to między innymi: 1 s, 1/2 s, 1/4 s, 1/8 s, 1/15 s, 1/30 s,  1/60 s, 1/125 s, 1/250 s, 1/500 s, 1/2000 s. Jednak mogą Was zmylić liczby pokazane na wizjerze lub pokrętle aparatu, ponieważ będą to liczby całkowite np. 60, 125, chociaż tak naprawdę są tylko małymi ułamkami sekundy.

czas naświetlania

Wyobraźmy sobie taką scenę: oglądasz turniej karate i chcesz uchwycić na zdjęciu moment kiedy jeden z zawodników wyprowadza kopnięcie w głowę przeciwnika, żeby zamrozić akcję musisz rozważyć trzy czynniki: odległość w jakiej znajdujesz się od fotografowanego obiektu, w jakim kierunku się on porusza i nie można pominąć roli wyboru obiektywu o konkretnych ogniskowych. Jeśli zależy ci na jak najdłuższym czasie naświetlania (takim, który jednocześnie pozwoli zamrozić ruch), bo przykładowo zdjęcie jest niedoświetlone, a nie chcesz bardziej podkręcać ISO czy bardziej otwierać przysłony, odsuń się od obiektu, ponieważ im jesteś bliżej obiektu tym krótszego czasu naświetlania musisz użyć. Kiedy określisz w jakiej odległości się znajdujesz, kolej na osąd czy dany obiekt zmierza w naszym kierunku a może wręcz przeciwnie – oddala się.

Jeśli chcesz pokazać upływ czasu, ruch wtedy ustaw długi czas naświetlania (1/2 s, 2 s, 4 s itd.) i zaopatrz się w statyw. Obiekty będące wtedy w spoczynku zostaną oddane ostro, a poruszające się jako rozmazane. Takich sytuacji są tysiące: jadący samochód, grające w piłkę dzieci, machająca na pożegnanie kobieta, pies otrzepujący się z wody, diabelski młyn, kucharz krojący warzywa, podskakująca nakrywka od starego czajnika itd.

Żebyś lepiej pojął z czym to się wiąże, mam dla ciebie kilka  wskazówek i przykładów:
  • 1/4 s spowoduje, że ręce starszej pani haftującej poduszkę będą poruszały się ze zdwojoną prędkościączas naświetlania
  • 1/2 s odda wartki potok górskiego strumienia, przypływ wody w postaci uderzająco podobnej do waty cukrowejczas naświetlania
Panning, czyli panoramowanie

Ta technika to ciężki orzech do zgryzienia, ale gra jest warta świeczki, ponieważ za jej pomocą możesz w niezwykły sposób oddać ruch i upływ czasu na zdjęciu. Najważniejszy jest warsztat, dlatego żeby osiągnąć jak najlepsze efekty należy ćwiczyć, ćwiczyć i jeszcze raz ćwiczyć. Mam dla Ciebie kilka wskazówek, które pomogą ci opanować panning.

  • Automatyczny tryb ostrości tylko narobi ci problemów, dlatego postaw na tryb manualny i nastaw ostrość na odległość, w której prawdopodobnie znajdzie się twój obiekt.
  • Tło odgrywa tutaj olbrzymią rolę. Poszukaj takiego, który pasuje do twojej koncepcji artystycznej.
  • Wartość czasu naświetlania zależy od szybkości fotografowanego obiektu. Jednak najczęściej najlepiej wykonane zdjęcia techniką panoramowania wychodzą przy czasie naświetlania wahającym się między 1/15 a 1/30 sekundy. Pamiętaj o zależności, że czym czas naświetlania jest dłuższy tym uwiecznisz więcej ruchu.
  • Nie wahaj się przymknąć przysłony jeśli słońce przygrzewa. To czy głębia ostrości będzie mała czy duża nie ma najmniejszego znaczenia – tło i tak zostanie oddane w postaci niewyraźnych poziomych smug.
Jak panoramować:
  • Ustaw długi czas naświetlania (mieszczący się w przedziale 1/60 s do 1/8 s) i dobierz odpowiednią przesłonę dla właściwej ekspozycji.
  • Pamiętaj o płynności ruchu! Każde zatrzymanie aparatu, szarpnięcie, czy zbyt gwałtowny ruch może sprawić, że twoje zdjęcie wyląduje w koszu.
  • Stań na szeroko rozstawionych, ugiętych nogach. Przesuwaj aparat jednostajnym ruchem, w takim samym kierunku, jak porusza się obiekt, który fotografujesz.. Jeśli masz problem z przesuwaniem aparatu po linii poziomej to spróbuj zacząć z lekkiego półobrotu i zakończyć z prostym tułowiem.
Wypróbuj ten trik!

W trakcie panoramowania płynnie zmień ogniskową np. z 20 mm na 40 mm a otrzymasz wybuchową mieszankę ruchu, kolorów i kształtów.

Nie musisz nauczyć się tańcu deszczu czy wzywać pradawnych bogów, żeby przywołać deszcz.

Stworzenie deszczu? Kaszka z mleczkiem. Jedyną niezbędną rzeczą (oczywiście oprócz aparatu i fotografowanego obiektu, przykładowo miski pełnej czereśni) jest… wąż ogrodowy! Przyda się pomocnik, który będzie kierował strumień wody na fotografowany obiekt. Żeby uzyskać efekt padającego deszczu użyj czasu naświetlania 1/60 s i zadbaj o to, aby obiekt był oświetlony tylnym światłem.

czas naświetlania

Czas naświetlnia. Panning. O co w tym wszystkim chodzi? – Nastogadka