Cudze chwalicie, swego nie znacie – krzywa wieża w Ząbkowicach Śląskich

0

Krzywa wieża w Ząbkowicach śląskich.

,,CUDZE CHWALICIE, SWEGO NIE ZNACIE ” – nie trzeba jechać do odległych krajów, aby zobaczyć prawdziwe perełki sztuki i architektury.

Dla ludzi ceniących przygodę oraz ciekawe i piękne miejsca rozpoczynam ten cykl.  Historia wcale nie musi być nudna! 😉

Zdecydowana większość ludzi zapytanych o krzywą wieżę wskaże tą najsłynniejszą w Pizie. Tymczasem można wymienić przynajmniej cztery takie obiekty architektury w samej Polsce i ponad 19 na całym świecie… Jedna z nich znajduje się w Ząbkowicach Śląskich. To najbardziej odchylona od pionu czworoboczna dzwonnica w Polsce, która powstała ok. 1413 r. Na szczyt wieży, mającej 34 m, prowadzi 139 schodów.

Trochę historii…

Do dziś nie można z całą pewnością stwierdzić, kiedy dokładnie powstała Krzywa Wieża ani w jakim celu ją zbudowano. Jedna z wersji głosi, że jest ona pozostałością dawnego zamku, który miał istnieć tu jeszcze przed lokacją miasta, o czym miałby świadczyć fakt, że najniższa część wieży, zbudowana jest z kamienia, do wysokości około 10 metrów. Część ceglana została przebudowana dopiero na przełomie XIV i XV wieku, równolegle z budową kościoła p.w. św. Anny. Dodatkowo dawne wejście do wieży jest położone na poziomie I piętra. Do wnętrza budowli pierwotnie można było się dostać jedynie po drabinie, lub zewnętrznych schodkach. Pomieszczenie wewnątrz budowli, znajdujące się na poziomie przyziemia, dostępne tylko od góry, mogło służyć jako loch głodowy. Obecnie loch głodowy jest w większości zasypany gruzem. Inną koncepcję przedstawił niemiecki historyk i architekt Kurt Bimler, który twierdzi, że wieża pełniła zadanie bramy miejskiej.  Trzecia wersja wskazuje jako cel budowy –  dzwonnicę miejską.Taką właśnie rolę pełniła od XV wieku do czasów II wojny światowej.

Nie wiadomo dokładnie, dlaczego wieża uległa pochyleniu. Z dokumentów źródłowych wynika, że nastąpiło to późną jesienią 1598 roku. Powszechnie uważa się, że przyczyną mogły być wstrząsy tektoniczne, które odnotowano 15 września 1590 roku. Być może owe wstrząsy osłabiły stabilność budowli. Nie wyklucza się również, że przyczyną pochylenia było rozmoknięcie gruntu, które spowodowało osiadanie fundamentu lub po prostu błędy budowniczych… żadnej z teorii ostatecznie nie potwierdzono.

Po odbudowie wysokość wieży wynosi 34 m. Od strony południowej dobudowano również niewielką wieżyczkę ze spiralną klatką schodową. Prace zostały ostatecznie zakończone 11 października 1860 roku. Obecnie Krzywa Wieża pełni funkcję punktu widokowego. W grudniu 2007 zakończył się gruntowny remont ścian zewnętrznych obiektu, dzięki czemu wieża odzyskała dawną świetność.

Zapraszam do Ząbkowic Śląskich … Nastogadka.